Rodowod malarzy styl i technika malowidel.

Kaplica zamkowa w Lublinie. Janina Koziarska-Kowalik. Lublin. 1997.

Kaplice trojcy Sw. ozdobil malowidlami artel skladajcy sie z kilku malarzy o roznym rodowodzie artystycznym. Za realizacje programu w zgodzie z bizantynskim kanonem ikonograficznym i wole zleceniodawcy odpowiedzialny byl glowny mistrz zespolu malarz Andizej. Jest on autorem najwiekszej ilosci scen zwiazanych tematy cznie z cyklem swiat i Meka Panska. Reprezentowal maniere narracyjna. Jego kompozycje zlozone sa z tradycyjnych powszechnie stosowanych motywow, zestawianych swobodnie i z rutyna. Wizerunki aniolow na sklepieniu, Chrystusa w majestacie oraz figury prorokow wykonal mistrz maniery hieratycz-nej, przyzwyczajony do malowania ujetych frontalnie postaci. W odmiennej manierze, przejawiajacej sie w stosowaniu archaicznych schematow ikonograficznych, wyko-nane zostaly malowidla na scianie teczowej oraz kompozycje z cyklu hdgiogiaficznego. Maniere hieratyczna i archaizujaca reprezentuja malarze o imionach „Kuryl" (Cyryl) i „Juszko". Ich imiona zostaly odczytane przez Krystyne Durakiewicz i Marie Milewska w czasie prac konserwatorskich prowadzonych w 1979 roku w nawie kaplicy.

Cechy stylistyczne i warsztatowe, charak-terystyczne dla maniery hieratycznej i narracyjnej, wskazuja na powiazania malarzy ze szkola fcwerska i nowogrodzka. Mistrz maniery prowmcjonalno-archaizujacej byl zwiazany ze srodowiskiem hdlicko-wolynskim lub kijowskim. W scenach ewangelicznych, zwlaszcza w cyklu pasyjnym, widoczne sa wplywy balkanskie wskazujace na zwiazki malarzy z klasztorami serbski-mi i atoskimi.

Dekoracja lubelskiej kaplicy zostala wyko-nana w technice fresku, zgodnie z przepisa-mi technologicznymi obowiazujacymi w kregu kultury bizantynsko-ruskiej. Na mokra zaprawe wapienna zawierajaca ciete wlokna lnu i slomy nanoszono roztarte z woda barwniki. Malarze pracowali w sys-temie dniowek, tzn. pokrywali zaprawa tylko taki fragment sciany, na ktorym mozna bylo ukonczyc malowidlo w ciagu dnia.

Dniowki najczesciej pokrywaja sie z powierzchniami poszczegolnych scen lub czesci wydzielonych architektonicznie. Analiza dziennych partii zaprawy przeprowadzona przez Marie Milewska pozwala ustalic czas pracy malarzy w kaplicy na dwa lub trzy sezony przypadajace zwykle na lato.

Najczesciej stosowanymi pigmentami byly biel swietojanska wegiel drzewny, azuryt i malachit oraz glinki zelazowe w odcieniach ugrow i czeiwieni.

Koncowym etapem prac przy malowidlach bylo pozlacanie nimbow i szczegolow szat. Technika fresku wymagala od malarza nie tylko znajomosci technologu lecz takze pracy szybkiej sprawnej i bezblednej. W efekcie powstaly malowidla ktore w stanie nie zmienionym mogly przetrwac stulecia.

Polichromia w kaplicy trojcy Sw. w Lubli-nie harmonijnie zespolona z gotycka architektura wciaz cieszy oczy wspaniala barwa, zaciekawia zywa narracja przedstawien i wzrusza wznioslym pieknem.